
historie
De Vrede - silo sinds 1918
In het thans uitgegeven nummer van Erfgoed van Industrie en Techniek,
16e jaargang, nr. 2 - juni 2007 (driemaandelijkse uitgave) van Stichting Erfgoed,
Delft - cor@eldik.nl
staat een uitgebreide uiteenzetting over dit gebouw dat tot veler verbeelding
spreekt.
Thans ingesloten door al de bedrijven aan de Sluispolderweg, eens eenzaam
gelegen aan het Noordzeekanaal, alleen bereikbaar langs het zwarte pad. Gebouwd
als onderdeel van de Stelling van Amsterdam.
![]()
Onderzoek naar oude meelfabriek De Vrede
Bron Zaans Stadsblad, Rodi Media/Richard Bos, 14 december 2005
Fabriek uit 1918 nog steeds baken voor containerschepen
Zaanstad kent vele mooie plekjes, die toch voor velen nog geheel onbekend
zijn. Een wandeling door de streek levert soms verrassende plaatjes op. Zo
wordt de Achtersluispolder bijvoorbeeld opgesierd door een prachtig pand aan
het Noordzeekanaal: De Vrede. Onderzoekers zijn momenteel bezig met een naslagwerk
over deze voormalige meelfabriek die binnenkort wel eens een ander bestemming
zou kunnen krijgen.

Direct na het einde van de eerste wereldoorlog in 1918 waren veel bedrijven
nog niet hersteld van de economische schade door de oorlog. Maar men is niet
pessimistisch over de toekomst van de Zaanstreek en verschillende takken van
industrie beginnen weer aan uitbreiding te denken. Zaanse industriëlen
doen, vanaf het moment dat de vrede gesloten is, moedige pogingen om de verlamde
industrie nieuw leven in te blazen. In Krommenie verrijst een grote nieuwe
linoleumfabriek, in Wormerveer ontstaan de cacaofabrieken en de plantenboterfabriek
van Wessanen en in Zaandam zien nieuwe rijstpellers én de meelfabriek
met de toepasselijke naam 'De Vrede' van de firma C. Kamphuijs het levenslicht.
Windmolens worden vervangen door fabrieksgebouwen en pakhuizen en Zaandam
ontwikkelt zich in deze tijd tot 'de voorraadkast van Nederland'.
Containers
Door de economische teruggang in de jaren zeventig en tachtig ging een aantal
bedrijven failliet en andere fabrieken werden gesloten en verplaatst naar
de oevers van het Noordzeekanaal. De laatste jaren is te zien dat langs de
Zaan meer woningen verschijnen en de industrie verdwijnt. Het kanaalzonegebied
is zo'n plek: er wonen mensen maar het is bovendien zowel een zeehaven als
een binnenhaven. In de Achtersluispolder vindt nog opslag, overslag en transport
plaats ten dienste van de voedingsmiddelenindustrie aan de Zaan.
Het karakteristieke gebouw De Vrede is al jaren een baken voor de containerbinnenschepen.
Zo werkt Container Terminal Vrede met binnenvaartcontainershuttlediensten
naar Amsterdam, Rotterdam (een keer per dag) en Antwerpen. Vergeleken met
Rotterdam stelt de containeroverslag bij De Vrede natuurlijk weinig voor.
Maar toch verwerkte CTV Zaanstad BV in 2004 maar liefst 71.000 containers. "Dit jaar gaan we zelfs richting de 90.000 containers," aldus CTV-eigenaar
Bas Gort. "Het overgrote deel van de aangevoerde containers komt over
het water uit Rotterdam en wordt per vrachtwagen verder vervoerd naar bestemmingen
binnen Zaanstad. Zaanse ondernemingen zijn zo verzekerd van regelmatige aanvoer
van hun goederen, zonder verkeersoponthoud. Maar het is waar dat ons bedrijf
snel uit haar jasje groeit. Tussen nu en vijf jaar zal de containerterminal
moeten verhuizen. Maar we zijn Zaankanters en we blijven Zaankanters, dus
een verhuizing naar bijvoorbeeld Amsterdam zien we niet zitten. Het mooiste
zou een complete bedrijfsverhuizing zijn naar een plek aan het Noordzeekanaal
of een zijkanaal daarvan."
Naslagwerk
Met de gemiddelde groei van ruim tien procent per jaar worden de terreinen
rond het rijksmonument snel te klein voor de opslag van containers, en wordt
het zo langzamerhand tijd om voorzichtig aan een andere bestemming voor de
Vrede te denken. In dat licht bezien is architectenbureau Kerssens-de Ruiter
bezig met een historisch onderzoek naar de voormalige meelfabriek uit 1918.
Bas Gort wist nog te vertellen dat het pand veertig jaar geleden door zijn vader werd gebruikt voor tarwe-overslag richting Engeland.
Voor het onderzoek is het team op zoek naar mensen die informatie kunnen verschaffen over de fabriek.
Kortom, zij zijn op zoek naar alle informatie die u kunt leveren over dit gebouw.
Als u informatie heeft neem dan svp contact op met Alkmaarse architecten
( john@kerssens-deruiter.nl)
en help mee aan een naslagwerk over dit prachtige monument.

NB: Alle informatie is dus van belang. De Zaanse architect Van Sante is getraceerd; via de redactie van dezuidkanter.nl is al een bericht naar de onderzoekers gestuurd.
G. Plekker-van Sante, redactie
Bekijk ook de onderstaande prachtige site:
