historie
Zaandamse jongens organiseerden eerste intochten Sinterklaas
’En dan komt daar ineens Sinterklaas’
Bron: NHDagblad Zaanstreek, 12 december 2009
door Rob Swart
ZAANDAM - De eerste sinterklaasintocht is van 1943 of nog eerder. Dat blijkt uit foto’s, knipsels en zelfs een handgeschreven brief van de ’foute’ burgemeester Vitters, die Siem Pos (80) al bijna zijn leven lang bewaart.
Het was het Jongenscomité Zaandam dat de eerste intocht organiseerde. Er zijn oudere foto’s van intochten dan die de ’Canon van de Zaanstreek’ laat zien.
Er was bijna niks in die tijd, vertelt Pos. Om een beetje leuk bezig te zijn hadden de jongens in de zomervakantie een circus gemaakt. De toegang was gratis, maar er was wel een collecte. Van de opbrengst werden cadeautjes gekocht voor kinderen die helemaal niks hadden.
Vanuit die groep ontstond het idee om Sinterklaas op een boot in de haven van Zaandam te laten aankomen. De sint was er wel, bijvoorbeeld in de winkel van Bischoff (hoek Westzijde/Stationsstraat nu Intersport) maar er was geen intocht. Links en rechts leenden en kregen de jongens spullen om van de intocht een succes te maken. Verkade gaf kantkoek dat de jongens in kleine stukken sneden en als pepernoten uitdeelden. Er werd een boot geleend, een koetsier leende de jongens een paard, het tweede paard kwam van een schillenboer in Assendelft.
In een krantenartikel gedateerd december ’43 wordt het Jongencomité bedankt door ’vele dankbare ouders’. Het is het oudste nog bestaande teken van leven van de sinterklaasintocht. Maar het kan ook in 1942 zijn begonnen, zegt Pos. Hij weet het niet precies meer. Net als de laatste keer dat de jongens de intocht organiseerden. Ze hebben het dertien keer gedaan, denkt Pos.
Maar hoe de organisatie van de sinterklaasintocht van het Jongenscomité naar de Zaandamse Gemeenschap ging, staat Pos nog als de dag van gisteren voor de geest. En hij kan er nog steeds razend om worden.
"Wij waren bezig met de organisatie van de volgende intocht, toen we uitgenodigd werden voor een bespreking op het kantoor van de Zaandamse Gemeenschap. Daar zei Rinus Hille (later wethouder in Zaandam en burgemeester in Wormerveer, red) dat zij voortaan de intocht gingen organiseren. Ze hadden de vergunning al aangevraagd en gekregen. Achter onze rug om hadden ze dat geregeld. Er is ons nog wel gevraagd of we wilden helpen, maar dat hebben we allemaal geweigerd."
Gezichten
Maar het zijn vooral de mooie herinneringen die bij Pos zijn blijven hangen. De gezichten van de kinderen in Oosterweide, waar de kinderen zonder huis woonden. De menigte die er stond als de sint kwam aanvaren.
"Als mijn vader ging praten over de Eerste Wereldoorlog ging het bij ons het ene oor in en het andere uit. Ik wil dus ook niet zeuren over de bezetting. Maar je moet je voorstellen, er gebeurden dingen waarvan je je nu afvraagt hoe dat heeft kunnen gebeuren. Ik heb mijn moeder horen zeggen: Ik zou je wel iets te eten willen geven maar ik heb het niet. Over die tijd gaat het. En dan komt daar ineens Sinterklaas en die deelt lekkere dingen uit. Dat was onvoorstelbaar."
Wellicht het fraaiste verhaal is dat van zijn broer Henk, die vele jaren voor Sinterklaas speelde. Henk Pos zat in het verzet en er was net een bericht dat hij gezocht werd. Hij zat ondergedoken, maar besloot wel gewoon de intocht te doen. En zo kon het gebeuren dat bij de rondrit de gezochte sint werd toegewuifd door de Duitsers, die kantoor hielden in een herenhuis op de Gedempte Gracht.
Tekst:
Kabinet van den Burgemeester, Gemeente Zaandam, Zaandam,
23-11-44
Beste Siem Pos,
Je briefje ontvangen, hartelijk bedankt voor de kaarten voor mijn kinderen, zij komen vast.
Met het licht zal het moeilijker in orde komen, daar slechts de Duitsche autoriteiten de bevoegdheid hebben tot weder aansluiting. Is er niet de mogelijkheid door middel van een tandem met dynamo wat licht te krijgen. Zoo doet Perren het ook in het Flora Theater.
Hartelijk groetend,
was getekend Vitters.
De onderstaande foto's zijn genomen in 1950. Fotograaf: Jonkhart, Zuiddijk 158, Zaandam.
