Panorama zaandam by Tilemahos Efthimiadis

De School­tuin
Van onze redac­tie, Ruud Mei­jns

schooltuinen1Vanaf april is het school­tu­in­com­plex geopend. Dan zullen veel schoolkinderen weer aan hun tuin­tje mogen werken. Gen­er­aties zijn hen voorge­gaan. Vanaf de jaren ’30 was er het com­plex aan de Ring­weg waar de school­tu­inen geves­tigd waren. Daar­voor was de school­tuin nog een onderdeel van de Gemeen­telijke Kwek­er­i­jen.

Deze kwek­er­i­jen lagen aan het eind van de Klaas Kater­straat en bin­nen dat com­plex was een aparte afdel­ing ‘De School­tuin’. Voor scholen die biolo­gie of plan­tkunde gaven was bij deze kwek­erij de mogelijkheid om planten af te nemen voor het onder­wijs.
Regel­matig werd in de kran­ten aangegeven welke planten beschik­baar waren en afge­haald kon­den wor­den. Meer dan 100 soorten waren beschik­baar van aller­lei planten, maar ook meloe­nen, tomaten of haver, gerst, tarwe. Alles om het onder­wijs aan­schouwelijk te maken.

schooltuinen3Maar er gaat toch niets boven het echte werk; met je han­den in de grond. Een zaadje in een kuiltje doen en zien dat er iets uit gaat ontstaan. Velen hebben zo het ver­schil leren ken­nen tussen onkruid en plan­t­jes. Hebben leren schof­fe­len en harken of omploe­gen zoals op de foto dhr. Fred­eriks aan leer­lin­gen laat zien.
Hard werken, maar aan het eind van de peri­ode kon je met een tas vol sperziebo­nen, sla en weet ik al niet wat op huis aan waar vader en moeder je vol trots de beste tuin­man van de fam­i­lie noem­den.

En nog steeds kun­nen kinderen met de won­deren der natuur ken­nis maken.

En dat alles wat leeft en bloeit ons steeds weer boeit om maar eens een afs­luit­ing van een oud radio­pro­gramma aan te halen.

Het huidige com­plex naast de Kinderboerderij.
Schooltuinen2



De Hon­denkar — Het kan verk­eren
Van onze redac­tie, Ruud Mei­jns

Een hon­denkar was een voer­tuig dat door een trekhond werd voort­be­wogen. In het verre verleden maak­ten melk­boeren, bakkers en meer han­de­laren die langs de deuren moesten met hun waar, gebruik van een hon­denkar. Ook gehand­i­capten zag men wel met zo’n ver­vo­er­mid­del. Je gaat er toch van uit dat iemand die dagelijks met zo’n hond of hon­den op pad gaat goed voor z’n beesten zorgt. Meestal was dat wel het geval.

Ook het leger maakte gebruik van hon­den bijv. in de 1e W.O. trokken hon­den mitrailleurs voort en de PTT heeft tot 1922 gebruik gemaakt van hon­den. In 1910 werd de wet op de trekhon­den aangenomen en moesten kar en hond regel­matig gekeurd wor­den. Maar sinds 1963 is het gebruik van een hond om een kar voort te bewe­gen verboden.

Draadom­roep
Van onze redac­tie, Greet Plekker-​van Sante

Ding0

Het was in 1959 dat er bij ons thuis ver­bouwd werd. Een slaap­kamer erbij. En daar­door kre­gen mijn zus en ik een eigen kamer.
Ons gezin bestond uit Vader, Moeder, 4 meis­jes en 1 jon­gen.
Het was prachtig om een eigen kamer te hebben en het mooiste was dat we een eigen radio kre­gen. Een draadje!

Ding6Bene­den in de huiskamer had­den we ook Draadom­roep. We luis­ter­den, gezeten om de tafel, naar Paul Vlaan­deren (een span­nende detec­tive) en de Bonte Dins­da­gavondtrein, Oud­jaarsavond naar Wim Kan, GBJ Hilter­man (had niet zo de inter­esse van de kinderen), etc..

Maar ook in bed kon­den we de knop draaien en zo een zen­der zoeken bij het opstaan. Eén zen­der van de vier. Ned­er­land 1, Ned­er­land 2 en 2 buiten­landse zen­ders.

De werkda­gen waren toen nog van maandag tot en met zater­dag 12.00 uur. Op de zater­dag­mid­dag ging ik mijn kamer een beetje schoon maken en opruimen. Ik herin­ner mij dat er een tijd was dat mijn neef Peter Lied­meier een jaz­zpro­gramma had op de radio op zater­dag­mid­dag. En daar genoot ik geweldig van.

Zaanse Span­jestri­jders
Van onze redac­tie, Greet Plekker-​van Sante


SpanjestrijdersHet boek „De Zaanse Span­jestri­jders” door Pim Ligtvoet en Willemien Schenkeveld leest als een span­nend ver­haal. Maar het is een waarachtig deel van onze geschiede­nis, en een deel de geschiede­nis van Europa, met macht­stri­jders als Hitler, Mus­solini en Franco. Met het ontstaan van de Inter­na­tionale Brigades.
Uit de Zaanstreek namen 25 man­nen en 1 vrouw gehoor aan de oproep. Hun ver­halen staan in het boek ver­meld. Aan de hand van ver­halen, foto’s, brieven, doc­u­menten en kran­ten­berichten hebben de auteurs dit boek geschreven.

Ze recon­strueer­den de lot­gevallen van over­tu­igde com­mu­nis­ten, maar ook van man­nen die eigen­lijk op zoek waren naar werk. De werk­loosheid was groot in die tijd. Cri­sis­jaren in de Zaanstreek.
Man­nen zochten brood op de plank. Soms wer­den hen baan­t­jes als chauf­feurs voorge­houden, maar bleek het anders te zijn. Anderen wis­ten pre­cies wat het inhield om lid van de Inter­na­tionale Brigade te zijn: strijd tegen Franco en zijn fascis­tisch schrik­be­wind in Spanje (19361949).

ISBN 978 94 92335142
Sticht­ing Uit­gev­erij Noord-​Holland

Bre­den­hof­prijs
Op don­derdag 8 april 2021 hebben de auteurs Pim Ligtvoet en Willemien Schenkeveld de eerste Bre­den­hof­prijs in ont­vangst mogen nemen. (Bre­den­hof­s­ticht­ing Zaandijk)
Met deze twee­jaar­lijkse prijs wil de sticht­ing de kwaliteit van Zaanse uit­gaven stim­uleren en de streekgeschiede­nis voor een groot pub­liek toe­ganke­lijk maken.

Het boekenkastje aan de sloot
Van onze redac­tie, Ans Pieper

carry van bruggen2

Ik ben een fan van de schri­jf­ster Carry van Bruggen (18811932). Ik was dan ook blij toen de Gemeente kun­stenares Helen Frik de opdracht gaf een beeld ter nagedacht­e­nis aan haar te ontwer­pen. De onthulling vond plaats in 1997 aan de Vaart bij de Wil­helmina Druck­er­straat in Zaan­dam. In de buurt waar ze ooit woonde. Komend vanaf de Boten­mak­ersstraat staat het half ver­sc­holen achter de takken van een wilg aan het water.

Joomla tem­plates by a4joomla