Panorama zaandam by Tilemahos Efthimiadis


De mensen hebben ont­berin­gen meege­maakt en dat voor een honger­loon­tje. Van ‚s ocht­ends vroeg tot ‚s avonds laat ston­den ze daar te ploeteren, met hun klom­pen of als je rijk was met laarzen aan in de bag­ger en het zand. Met de schep krui­wa­gens vullen en de lad­ing naar de aangewezen plek kruien. Let wel: krui­wa­gens die nog geen lucht­ban­den had­den, maar met een sim­pel houten wieltje. Dat was zeer zwaar werk, die mensen hebben veel afgezien! Eind 1943 was het werk af.
Ik heb mensen gespro­ken die daar ooit gew­erkt hebben. Als ze er over vertelden moesten ze af en toe even stop­pen. Dan ston­den ze weer even te slikken. Dan zei­den ze met tra­nen in hun ogen: „Wacht even zeun …”.
Laten we daarom respect opbren­gen voor het Twiske zoals het nu is. Respect voor onze voorouders.

En dan nu waar ik mee begon: de Fuut.
fuutkleinDe beschouwing over het Twiske beëindi­gen zon­der iets te vertellen over de behan­del­ing van het plan in de najaarszit­ting van Provin­ciale Staten op 26 novem­ber 1940 zou het ver­haal incom­pleet maken. Naar aan­lei­d­ing van de uitvo­erige beto­gen van de Staten­lieden tegen het plan, kwam de Gede­puteerde voor beant­wo­ord­ing aan het woord. Hij zei onder andere dat de lig­ging van het werkver­schaffin­g­spro­ject nabij de stad de doorslag moest geven. „De mensen keren des avonds naar huis en zijn spoedig bij moeder de vrouw.” Daarom lag dit project van 7 miljoen gulden de gede­puteerde na aan het hart. „Ik mag zeggen,” zo ver­vol­gde hij, „dat ik mij er jaren­lang het apen­zuur voor heb gew­erkt en toen we het kre­gen hebben wij en de werkver­schaffin­gscom­missie alle­maal gejubeld. Het kostte de provin­cie slechts 585.000 gulden van de begrote 7 miljoen. En de mens heeft hier een ontspan­nings­ge­bied voor Ams­ter­dam en Zaan­dam.” Dus als er ergens een kreet van dankbaarheid zou opgaan, dan was dat vol­gens de provin­ciebestu­ur­der in Ams­ter­dam en Zaan­dam. „Duizen­den werk­lozen zullen jaren­lang hier arbeid vin­den. Duizen­den werk­lieden aan het werk. Vlak­bij, per fiets te bereiken.”
„Maar wij,” zo ver­vol­gde de gede­puteerde, „hebben een geschiede­nis gek­end, die ik nog even wil her­halen; de geschiede­nis van de Fuut. Dat was een lij­dens­drama! Wij hebben het Hil­ver­sumse kanaal aan willen leggen. Het kon niet, werd ons gezegd! Wis­ten de heren niet dat de Fuut daar broed? Hij broedt daar! Twee eit­jes per jaar! Toen hebben wij de Fuut gevraagd, of hij alsje­blieft die eit­jes ergens anders wilde leggen? De Fuut vertrok naar Wij­den­blik, meneer de voorzit­ter! Boze ton­gen bew­eren dat hij daar drie eieren heeft gelegd. Het beest voer daar zeer wel! Wij hebben het Hil­ver­sumse kanaal aan­gelegd en dat is op het ogen­blik één van de mon­u­menten van natu­urschoon in Ned­er­land. Ja, dat is niet over­dreven. Ieder mag zeggen dat wij een stuk werk hebben gemaakt, dat is niet over­dreven!„
Ik moest later bag­geren aan de Wij­den­blik. Maar daar zat de Fuut. Ik zei toen: „Fuut, neem me niet kwal­ijk. Ik moet hier bag­geren. Het scheelt mij twee ton aan zand.” Het was ver­schrikke­lijk voor dat beest. Hij is terugge­gaan naar zijn home.
Wat ik er mee wil zeggen is dat later mijn klein­zoon ook nog kan geni­eten van de Fuut. In het Twiske! Ben ik dan egoïstisch? Nee hoor. Het is voor een goed doel en daar moeten we voor vechten: het behoud van de Fuut (lees: het behoud van het Twiske).

Foto: Fuut. Met dank aan Mar­tin Nooy, Vogelbescher­mingswacht.

Joomla tem­plates by a4joomla